Holding space is dat hetzelfde als presentie?

 

In Huis van Jonathan werken we vanuit beide, dit is het fundament van ons werk.

Presentie is de basis van Haptonomie.

Tegenwoordig hoor ik veel mensen praten over Holding space. Het lijkt een nieuw

toverwoord in het land van coaches, begeleiders, therapeuten en hulpverleners.

Het is overgevlogen uit Amerika waar Heather Plett het heeft geïntroduceerd. Vanuit  een persoonlijke ervaring beschrijft ze hoe de palliatief verpleegkundige haar en haar broers en zussen begeleid tijdens het stervensproces van haar moeder.

Ik heb het begrip Holding space naast het begrip Presentie gelegd en zie verrassend veel overeenkomsten, nieuwsgierig?

Lees verder …..

Theorie van Presentie

Andries Baart is in 2001 gepromoveerd op: “een theorie van de presentie”, en heeft presentie in Nederland op de kaart gezet en er uitgebreid over gepubliceerd.

Zijn invalshoek is presentie in de zorg. Zijn praktijktheorie is gebaseerd op welzijnswerkers in achterstandswijken.

Wat is presentie voor Andries Baart?

Het is een aanwezig zijn waarbij de hulpverlener een bereidheid heeft, die op jou gericht is als hulpvrager en die hij zonder voorwaarden aanbied.

Met presentie beoefening wordt bedoeld dat je in alle opzichten (qua tempo, taal, doelen, ritme, werkvormen, interesse, rol inneming etc) aan probeert te sluiten bij de ander.

Je streeft ernaar de ander allereerst op te nemen in een betekenisvolle relatie en hem zo te eren, te erkennen en tot waardigheid te laten komen. De presentie beoefenaar biedt behalve de eigen (professionele) expertise en competenties ook zichzelf als mens aan.

Dat gebeurt transparant en methodisch. De presentie beoefening start vanuit een latente modus, maar is uiteindelijk een praktische, competentie vergende en doorgaans professionele manier van doen waarin menslievende zorg en vakbekwaamheid hand in hand gaan.

Baart noemt ‘exposure’ (letterlijk: blootstellen) de basis van presentie.

Je bent als presentiebeoefenaar ter plekke om de context van binnenuit te leren kennen.

Exposure is hier;

* Aansluiten en afstemmen (in tijd , plaats en taal) je voegen.

*  Onthaast en beschikbaar zijn.

* Afstemmen vanuit de positie door perspectiefwisseling. Dat wil zeggen je bent in staat je in te leven in de positie van de ander  waardoor je begrip ontwikkelt.

* Afgestemd blijven in duur. Zorg is niet alleen goed als het goed bedoeld is, maar als de ander het als goed ervaart. Hiermee ben je trouw aan de ander en betrouwbaar.

*Afstemmingsruimte. De ander ruimte bieden waardoor hij zich kan gaan tonen,

De houding van exposure betekent dan ook uitreiken, vervolgens ruimte maken voor de ander en de ander toelaten in je gemoed, in verwondering om dat wat er is. Dit ontstaat door verantwoordelijkheid voor de ander. Niet voor zijn hele leven , maar voor het contact met hem. Hoe jij dat aangaat, of je betrouwbaar en transparant bent, of je verwachtingen waar maakt en afspraken nakomt. De verantwoording beperkt zich tot de relatie en is liefdevol.

Het vermogen hebben om je aandachtig en respectvol te betrekken op de ander en zijn leefwereld. Je gaat een betrekking aan waarbij je sensitief bent voor bestaansvragen en zingeving. Je kunt reflecteren op verschillende nivo’s en bent daarop aanspreekbaar.

Presentie ziet Baart als kritiek op de cultuur van ieder voor zich, verantwoordelijk voor jezelf alleen.

Hij baseert dit onder andere op Levinas (filosoof) die stelt dat je in relatie gesteld wordt en daar verantwoordelijkheid voor hebt.

Handeling en relatie zijn vervlochten, Baart noemt dit uitdrukkingshandeling.

Dat wil zeggen, wat telt is wie jij voor mij bent en het is functioneel hoe ik handel.

Beide polen zijn altijd aanwezig: wie jij bent en wat is er aan de hand.

Ik doe iets voor je (fysieke betekenis) en jij bent de moeite waard (existentiële betekenis).

Bij werken vanuit presentie staat;

Relatiegericht werken voorop

Zorgen vanuit uitdrukkingshandelingen

Sensitief voor de behoefte, het verlangen van de ander

 

En wat is Holding space?

Holding space betekent; de ruimte voor iemand anders dragen of openhouden. Het betekent dat we bereid zijn om naast een ander te lopen, welke ontwikkeling ze dan ook op hun levenspad doormaken, zonder hen te veroordelen, zonder de ander zich inadequaat te laten voelen, zonder te proberen de ander te veranderen, of te proberen de uitkomst te beïnvloeden. Wanneer we de ruimte openhouden voor andere mensen, openen we ons hart, bieden onvoorwaardelijke steun, zonder oordeel en controle.
en haar/hem zich veilig laten voelen, zelfs als hij/zij fouten maakt.

Het is alleen mogelijk om een sterke ‘Space Holder’ te zijn, als we anderen om ons heen hebben die op hun beurt de ruimte voor ons openhouden. Zelfs de sterkste leiders, coaches, healers, enz., moeten weten dat er een aantal mensen zijn bij wie ze kwetsbaar en zwak kunnen zijn, zonder de angst te hebben om hierop beoordeeld te worden.

Het is niet altijd een eenvoudige opgave om de ruimte open te houden voor anderen, want we hebben allemaal de zeer menselijke neiging om de ander te willen ‘herstellen’, ze advies te willen geven, of ze te veroordelen omdat ze niet verder op het pad zijn dan ze zijn. Het vraagt om zelfbewustzijn, je schaduwzijden kennen, nederigheid en het vermogen jezelf opzij te zetten. Evengoed is het van zeer grote waarde om dit vermogen in jezelf te oefenen en ontwikkelen. Als ook anderen, wanneer nodig, het vertrouwen te schenken om de ruimte voor jou open te houden.

 

Als we de ander zijn probleem willen oplossen, halen we hem uit zijn kracht

Als we willen dat de ander meer zou moeten weten dan hij doet, doen we hem tekort

Als we meer informatie geven dan wat de ander aankan, overweldigen we hem.

Daadwerkelijk iemand ondersteunen in zijn persoonlijke ontwikkeling, transformatie, verdriet, etc, doen we door:

  • bereid te zijn om opzij te stappen,
  • zodat hij eigen keuzes kan maken,
  • hem onvoorwaardelijke liefde en steun bieden,
  • hem zachte begeleiding geven wanneer het nodig is,

Holding space’, het openhouden of dragen van de ruimte is niet iets wat uitsluitend toebehoord aan  begeleiders, coaches, healers, therapeuten of verpleegkundigen. Het is iets wat we allemaal voor elkaar kunnen doen – voor onze partners, kinderen, vrienden, buren en zelfs voor ‘toevallige’ passanten waarmee we in de trein of bus in gesprek raken.

En? Verrassend veel overeenkomsten? Ik  word er in ieder geval heel blij van. Het beoefenen en begeleiden van mensen vanuit presentie en holding space is al sinds de jaren 50/60 vorige eeuw in ontwikkeling in Nederland en Duitsland onder de naam Haptonomie.

Anneke Hoving

© Copyright 2019 - Huis van Jonathan